راهبردها و برنامههای عملیاتی (اجرایی) پیش روی آکادمی
سرفصلهای اصلی راهبردها و برنامههای اجرایی پیش روی آکادمی برای رسیدن به اهداف پیشبینیشده را به شرح زیر میتوان برشمرد.
قابلذکر است که با رویکرد سیستمهای باز این راهبردها نیز طی همکاری مشترک با حامیان و فعالان این صنعت در طی زمان و براساس تحولات جاری در کشور مرتباً بازبینی و اصلاح شده و یا توسعه خواهند یافت. امید است در یادداشتهای بعدی به بیان و تشریح هرچه بیشتر این راهبردها و نقش هریک از آنها در رسیدن به اهداف پیشبینیشده، پرداخته شود.
اقدام برای جلب حامیان مادی و معنوی برای اجرای طرحهای پیش رو
آکادمی برنامهریزی منابع سازمان قرار نیست خود رقیب شرکتهای نرمافزاری یا مؤسسات آموزشی شود. بلکه قرار است که یک محیط پلتفرمی و اشتراکی ایجاد نماید تا کلیه بازیگران و بهرهبرداران صنعت نرمافزار بتوانند در این محیط با ایجاد زنجیرههای جریان خلق ارزش مشترک، همسو با توسعه پایدار صنعت نرمافزار، گامهای زیرساختی مهمی را برای توسعه پایدار کشور نیز بردارند.
به دیگر سخن بخش مهمی از برنامهها و طرحهای این آکادمی از جنس مسئولیتهای اجتماعی بوده و با همدلی و کار تیمی مشترک تحقق خواهد یافت. لذا ضروری است که در بستر اجرا بتوان حامیان مختلفی را جذب طرح کرد. ازجمله:
- جذب حامی برای در اختیار قرار دادن سالنهای برگزاری رویداد یا مکانهای آموزشی، از طریق عقد تفاهمنامه
- جذب حامی برای پخش زنده رویدادها
- جذب حامیان معنوی برای حمایت علمی و معنوی از فعالیتهای آکادمی
- جذب حامی در دانشگاهها و مؤسسات آموزشی برای اجرای طرحهای آموزشی و ترویجی آکادمی
- جذب حامی برای اجرای طرحهای آموزشی آکادمی در هنرستانها و مدارس کشور
- جذب حامی برای اجرای طرحهای آموزشی آکادمی در روستاهای کشور
- جذب حامی از میان ایرانیان فرهیخته خارج از کشور بهعنوان مدرسین افتخاری
این راهبرد در تحقق اهداف اول، دوم و چهارم نقش خواهد داشت.
اقدام برای رشد و توسعه پایدار صنعت نرمافزار در ایران
برخی از اقدامهای آکادمی برنامهریزی منابع سازمان در این راستا به شرح زیر است:
ü برگزاری انواع همایشهای کوچک و گسترده هفتگی، ماهیانه و فصلی ماهیانه، برای معرفی گروهی محصولات و توانمندیهای شرکتهای نرمافزاری به بازارهای هدف با سه رویکرد زیر:
رویکرد اول: نگاه «راهکار محور» به حل مسائل مشتری ولی با تمرکز به محصول یا خدمت
معرفی یک محصول یا خدمت مشخص به مخاطبان عمومی (بهعنوانمثال با هماهنگی اتاق ایران، راهحلهای ERP یا CRM شرکتهای نرمافزاری بهطور عمومی به مشتریان بزرگ معرفی میگردد)، با رویکرد افزایش اثربخشی بهرهبرداری ازاینگونه محصولات یا خدمات در سازمانهای کارفرمایی
رویکرد دوم: نگاه «راهکار محور» به درک درست و حل مسائل یک زیستبوم مشخص
در این رویکرد یک زیستبوم مشخص انتخابشده (همانند کشاورزی، توریسم یا صنایع پتروشیمی و...) و با کمک کلیه بازیگران فعال و مستعد در این زیستبوم و با دعوت مستقیم مشتریان و کارفرمایان فعال در آن زیستبوم و سازمانها و نهادهای بالادستی آنان، نقش فناوری اطلاعات در کاهش اتلافها، افزایش بهرهوری و تحقق توسعه پایدار در آن زیستبوم به چالش کشیده خواهد شد.
رویکرد سوم: نگاه و تمرکز بر فناوریهای مناسب و ترجیحاً نوظهور
در این رویکرد با نگاه معرفی یک فناوری خاص (همانند هوش مصنوعی، رایانش ابری و...) و خصوصاً با کار مشترک با انجمنهای علمی و دانشگاهی، ضمن معرفی بیشتر و کاربردی آن فنّاوری، دستآوردهای شرکتهای نرمافزاری مربوطه نیز معرفی خواهند شد.
- انتخاب یک روز در هفته (مثلاً چهارشنبههای فناورانه) و برنامهریزی برای برگزاری وبینارهای آموزشی-ترویجی، برای معرفی قابلیتها و توانمندیهای فعالان صنعت نرمافزار در این روز؛ و نهادینه نمودن این روز در میان جامعه مخاطب و بازارهای هدف. بهعنوانمثال:
- برگزاری رویداد و وبینارهای مشترک با انجمنهای علمی
- کلاسهای آموزشی مجازی برای افزایش آمادگی سازمانی مخاطبین
- برگزاری نشستهای عصرانه و شبانه در کلابهاس یا اینستاگرام و امثال آن
- انتخاب یک سینما با هماهنگی و توافق قبلی؛ تا در سانس اول یک روز هفته و با فروش بلیت، در یک سری برنامههای هدفدار (برای توسعه آمادگی سازمانی کارفرمایان و آشنایی آنان با نقش استفاده اثربخش از فناوری اطلاعات در توسعه پایدار) اجرا گردد تا شرکتهای نرمافزاری نسبت به معرفی یک راهحل نرمافزاری، یک فنّاوری روز، ارائههای آموزشی حرفهای برای توانمندسازی کارکنان کلیدی و... اقدام نمایند.
- ایجاد یک نمایشگاه دائمی مجازی (علاوه بر دایرکتوری تجاری)، در صورت مهیا شدن بودجه و ساختار اجرایی آن
- همکاری مشترک با فعالان صنعت برای حضور فعال در همایشها و رویدادهایی که توسط دیگر زیستبومها برگزار میشود؛ از طریق معرفی سخنران، ارسال مقاله، گرفتن تخفیف برای حضور تبلیغاتی شرکتهای نرمافزاری و...
- و سایر مواردی که پس از دریافت پیشنهادهای شرکتهای نرمافزاری و نظرسنجی عمومی، در دستورکار قرار خواهند گرفت
این راهبرد در تحقق کلیه اهداف نقش خواهد داشت.
تشکیل فهرستهای کوتاه فعالان صنعت (دایرکتوری تجاری) در جهت خلق ارزش مشترک و تشخیص نیازها
تاکنون در چندین نوبت انواع فهرستهای تخصصی و کوتاه تدوین و منتشر شده است.
تعدادی از این فهرستهای کوتاه در حال بهروزآوری هستند و بزودی و در اجرای برنامههای کوتاهمدت آکادمی منتشر خواهند شد. ضمن آنکه اقدامات اولیه برای ایجاد دایرکتوری جامع صنعت نرمافزار نیز شروع شده است (همانند تهیه فهرست شرکتهای نرمافزاری فعال در سراسر کشور و یکپارچه نمودن اطلاعات مربوطه با مراجع دیگر مثل شورای عالی انفورماتیک، وزارت صمت، افتا، شرکتهای دانشبنیان و...). امید است با کمک حامیان طرح؛ نگارش اولیه این فهرست در وبسایت آکادمی منتشر شده و با جاریسازی برخی پروژههای اجرایی پیش رو، رؤیای ایجاد دایرکتوری تجاری صنعت نرمافزار عملیاتی گردد.
این راهبرد نقش پررنگی در تحقق اهداف سوم، چهارم و پنجم خواهد داشت.
طرح آموزش فنّاور در حوزههای تخصصی از طریق توسعه اتحاد رقبا، در کنار رقابت سالم در بازار
در چارچوب این طرح با تشکیل دورهمیهای تخصصی کاملاً همسو با حضور تعداد محدودی از فعالین این صنعت (بهعنوانمثال توسعهدهندگان راهحلهای ERP ایرانی، یا SAP، یا اودوو و...) و با همکاری گروهی مسیر جذب و آموزش چند صد هزار فنّاور یا توسعهدهنده راهحلهای نرمافزاری؛ برنامهریزی شده و به اجرا درخواهد آمد. طرح تفصیلی این راهبرد پس از اجرای اقدامهای اولیه و پایلوت بهزودی منتشر خواهد شد؛ اما بهطور خلاصه این طرح در چند گام به شکل زیر عملیاتی خواهد شد.
گام اول: تشکیل گروههای تخصصی نرمافزاری همسو
- شناسایی اولیه هریک از گروههای تخصصی نرمافزاری کاملاً همسو و تدوین و انتشار فهرست کوتاه فعالین آن (بهعنوانمثال فعالان راهحل ERP ایرانی که با تمرکز بر ارائه راهحل به صنایع طراحی و در صنایع بزرگ کشور پیادهسازی شدهاند)
- برگزاری یک رویداد یا دورهمی صمیمانه با مدیران عامل شرکتهای مذکور با همکاری انجمنهای علمی و حامی همانند انجمن انفورماتیک ایران؛ و برنامهریزی و تقسیمکار برای برگزاری 8 رویداد آموزشی/ترویجی 4 ساعته (جمعاً در حد یک واحد درسی) توسط هریک از شرکتهای داوطلب منتخب
- برنامهریزی برای تکرار اینگونه دورهمیها با هدف توسعه بازار (همانند برگزاری نمایشگاه مشترک کاملاً تخصصی و حرفهای) و پرورش نیروی کار متخصص موردنیاز
- برگزاری دورهمیهای دوستانه و گل گشت (کمک به اتحاد رقبا)
- حضور مشترک و شرکت در نمایشگاههای دیگر کسبوکارها از طریق برپایی غرفههای اختصاصی یا پاویونهای مشترک (با تلاش برای جلب حامی، همانند معاونت علمی)
گام دوم: آموزشهای همگانی اولیه
- انتخاب حامی برای برگزاری 8 رویداد آموزشی/ترویجی (ترجیحاً بهصورت فشرده و طی دو تا سه ماه)
- برنامهریزی اجرایی برای انجام هریک از رویدادهای آموزشی/ترویجی
- هریک از شرکتهای منتخب، طبق برنامهریزی قبلی یکی از ماژولهای ERP (بهعنوانمثال ماژول MRP) را بهصورت کاربردی و همراه با دموی راهحل خود شرکت، آموزش داده (امکان حضور یک مدرس دانشگاهی در گروه ارائه مهیا است) و نتایج اثربخشی آن در میان یکی از مشتریان خود (انتخاب زیستبوم هدف در هر رویداد) را ارائه خواهند کرد.
- اقدام به ثبتنام و جذب مخاطبین حضوری و مجازی در سه گروه هدف زیر:
- دعوت از کارشناسان ماژول مربوطه در کسبوکارها و خصوصاً در زیستبوم هدف در هر رویداد
- کارشناسان و آزادکاران فنّاور در حوزه ماژول تخصصی منتخب در هر رویداد
- دانشجویان و فارغالتحصیلان علاقهمند در سراسر کشور (ترجیحاً با هماهنگی رابطین صنعت و دانشگاه)
- برگزاری رویداد و اقدام برای پخش زنده آن در سراسر کشور و حتی برای کشورهای فارسیزبان مثل افغانستان و تاجیکستان
- مدیریت و انتشار آزاد منابع آموزشی و فیلم رویداد
گام سوم: آموزشهای تخصصی با کمک آکادمیهای شرکتهای نرمافزاری یا مؤسسات آموزشی
- همکاری با هر یک از شرکتهای عضو گروه تخصصی برای ایجاد آکادمی کاربردی مخصوص خود شرکت؛ یا همکاری با دیگر مؤسسات آموزشی برای تدوین طرح درسها، تهیه انواع محتواهای آموزشی
- تعریف مسیر شغلی برای داوطلبین که چگونه میتوانند از کارآموزی شروع کرده و به یک نیروی متخصص بااستعداد (حتی برای حضور در بازارهای بینالمللی و با حقوق خیلی بالا) تبدیل شوند.
- اجرای دورهای آموزشی تفصیلیتر عمومی
- برگزاری بوتکمپهای حرفهایتر برای منتخبین برجسته
- همکاری برای جذب به بازار کار یا ارتقاء شغلی آموزشدیدگان
گام چهارم: آموزشهای کلاسیک و دانشگاهی
- مذاکره با دانشگاهها و مؤسسات آموزشی و تشویق آنان به همکاری با آکادمی برای برگزاری دورههای آموزشی تخصصی تربیت فنّاور
- طراحی عمومی دورههای MBA و DBA و مینی DBA برای مدیران ارشد با رویکرد علمی/کاربردی به راهحلهای نرمافزاری سازمانی
- طراحی تخصصی و حرفهای هر دوره (مثلاً دوره MBA با رویکرد راهحل SAP)
- ایجاد بانک اطلاعاتی اساتید و اعضای هیئتعلمی (همکاران حرفهای شرکتها، آزادکاران، فرهیختگان داوطلب خارج از کشور)
- همکاری و نظارت کیفی بر اجرای هریک از دورهها در دانشگاه منتخب
این راهبرد در تحقق اهداف اول، دوم و پنجم نقش خواهد داشت.
پیگیری انجام اقدامات مهم و اجرای پروژههای پژوهشی، کاربردی و ملی موردنیاز صنعت نرمافزار (در جهت توسعه خلاقیت و نوآوری، افزایش امتیازهای قانونی)
یکی از مأموریتهای مهم آکادمی، پیگیری و حمایت از اقدامات و انجام پروژههای مهمی است که منجر به توانمندسازی و افزایش قدرت صنعت نرمافزار در ایران میگردد. در این راستا امید است که با کار گروهی و اتحاد رقبا ازیکطرف و جلب حامیان این صنعت از طرف دیگر؛ بتوان در تعریف شرح نیازمندیها و تهیه RFP و شناسایی پیمانکاران توانمند برای انجام اینگونه پروژهها اقدام نموده و در حمایت جدی از اجرای آنها اقدام نماید. برخی از موارد پیشنهادی به شرح زیر است:
- پروژه ایجاد یک وبسایت و مرجع دانشی تخصصی برای معرفی کلیه مستندات و منابع مرجع بینالمللی و داخلی قابلطرح در فرایند مهندسی نرمافزار
- پروژه ارزیابی و رتبهبندی محصولات نرمافزاری
- پروژه تکمیل اطلاعات فعالان صنعت نرمافزار (کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی) و انتشار شفاف اطلاعات عمومی فعالان، با هدف ایجاد دایرکتوری تجاری جامع و چندزبانه این صنعت
- پروژه کمک به کلیه شرکتهای نرمافزاری برای ارزش گزاری نرمافزار بهعنوان دارایی نامشهود و اضافه نمودن آن به سرمایه شرکت، همراه با حل دغدغههای مالیاتی مربوطه
- شناسایی و معرفی کارشناسان واجد شرایط (از میان شرکتهای نرمافزاری یا خارج از آنان) به شرکتهایی که هنوز مجوز دانشبنیان یا خلاق را نگرفتهاند و تسهیلگری و استانداردسازی نحوه اخذ اینگونه مجوزها برای کلیه شرکتهای نرمافزاری
- شناسایی و معرفی کارشناسان واجد شرایط (از میان شرکتهای نرمافزاری یا خارج از آنان) به شرکتهای نرمافزاری واجد شرایطی که مجوز پروانه بهرهبرداری تولید نرمافزار را از وزارت صمت نگرفتهاند و تسهیلگری و استانداردسازی نحوه اخذ اینگونه مجوزها برای آنان
- برگزاری جلسات کارشناسی و مدیریتی (مستقیم یا با هماهنگی سازمانهای صنفی) با کلیه نهادها و سازمانهایی که با صدور مجوز یا وضع قوانین و مقررات، اقدام به حمایت یا تسهیلگری برای توسعه صنعت نرمافزار مینمایند (همانند معاونت علمی، وزارت صمت، صندوق نوآوری، وزارت ICT و...) با دو هدف مشخص زیر:
- اول توسعه و افزایش اینگونه حمایتها و اقدام برای شفافسازی و تسهیلگری در جاریسازی و استفاده عملیاتی ازاینگونه امتیازها
- دوم پیگیری جدی و مستمر برای جاریسازی و استفاده کلیه شرکتهای نرمافزاری ازاینگونه معافیتها (همانند معافیتهای مالیاتی شرکتهایی که پروانه بهر برداری تولید گرفتهاند)
علاوه بر آن پیگیری اجرای دیگر پروژههای راهبردی موردنیاز این صنعت نیز جز اهداف و مسئولیتهای اجتماعی آکادمی است. برای اجرای اینگونه پروژهها ضروری است که با مشارکت گروهی و بهرهبرداری از کلیه امکانات فعالان صنعت، برای متقاعد نمودن دستگاه اجرایی مرتبط و تلاش برای حمایت اجرایی آنان از طریق «بیان تهدیدها، ارائه راهکار، دریافت بودجه و نهایتاً پیادهسازی طرحها»، اقدام گردد. برخی ازاینگونه پروژهها عبارتاند از:
- پروژه زیرساختی و ملی استانداردسازی مشاغل فناوری اطلاعات در سطح ملی و مطابق با استانداردهای بینالمللی
- انواع پروژههای مرتبط با توانمندسازی نیروی کار از طریق تعامل با وزاتخانههای علوم، آموزشوپرورش، کار و امور اجتماعی و سایر موارد مرتبط
- و...
این راهبرد در تحقق اهداف سوم، چهارم و ششم نقش خواهد داشت.
پاسخگویی پرقدرت و فعال به درخواستهای بازار
یکی از محورهای مهم در اتحاد رقبا برخورد گروهی و متحد فعالان این صنعت به انتظارات نامعقول بازار ازیکطرف (خصوصاً در مورد اسناد غلط برخی از مناقصهها) و کار تیمی و مشترک برای انجام پروژههای بزرگی است که روی زمین باقی مانده است.
متأسفانه تاکنون دستگاههای اجرایی در خیلی موارد درخواستها و راهحلهای نامعقول و جزیرهای (Bad Practice) را جهت استفاده از فناوری اطلاعات مطرح مینمودند و شرکتهای مجری نیز معمولاً به انجام آن، تن میدادند. امید است که این آکادمی با همفکری و کار مشترک فعلان صنعت، بتواند بستر مناسبی را مهیا نماید تا فعالان صنعت با کار گروهی و خرد جمعی برای حل مشکلات دستگاههای اجرایی یا توسعهای ملی، به این دستگاههای اجرایی راهحل یکپارچه پیشنهاد بدهند.
«بهجای اینکه مشتریان نیازمندیهای خود را غیراستاندارد و بعضاً مبهم یا غلط تبدیل به یک سند RFP نمایند، فعالین صنعت نرمافزار باید نیازمندیهای جاری و آتی درست بازار را برحسب هر زیستبوم، خصوصاً دولت (با توجه به برنامه هفتم)، تشخیص، تدوین، تبیین نموده و با ساختار و سازوکارهای مناسب پیشنهاد بدهند.»
این راهبرد در تحقق اهداف سوم و ششم نقش خواهد داشت.